شبكة إيماننا الإسلامية | الدروس و المحاضرات
   
   
 

KITAABA
ABII SHUGAAKGA
 

Duree

Kitaabul`aqiidati wa usguulil`ahgkaam

Kitaaba xahaara`aa ( qulqulleessu`uu )
 Kitaaba heera salaataa
Kitaaba zaka`aa
Kitaaba soomana
Kitaaba hajji`iifii umra`aa
Kitaaba gurguraafii waan bira
Kitaaba dhaalafii dhaammataa

Kitaaba nikaaha ( fuudhaa )

Kitaaba balleessa`aa
Kitaaba yakkaa
Kitaaba jihaadaa ( qabso`oo )
Kitaaba al`oolafii waa gorra`uudhaa
Kitaaba wal doggomu`uu 
Kitaaba kaku`uufii qodha`aa
Kitaaba murti`iifii ragaadhaa
Kitaaba gabra bilisoomsu`uu

Hundee Nabsee Qulqulleessu'uu

 

 

 

 

 

 

 

 

kitaaba

abii shugaakha kan fiqhii shaafi`ii  

   
 

 

KITAABA BALLEESSA`AA

 

 Ajjeechan gosa sadii,

1 - Takka ajjeechaa beekkaa qofaan taate .

2 - Takka ajjeechaa wallaala yoo danuu qofaan taate.

3 - Takka ajjeechaa beekka`aafii danu`uun taate .

Ajjeechan beekkaa qofaan taate waan irra hedduu nama ajjeessun ajjeechaa yaada`aa dhawee ajjeesuu , gaafana nama akkatti nama ajjeeserra wanni jiru , akka ajjeesetti ajjeefamuu . ammoo yoo warri ajjeefatu  ajjeechaa irraa dhiisee gumaa irra barbaade wanni isarra jiru dad-daffi`itti gumaa ulfaataa horii isarraa kennuu .

Ajjeechan danuu qulqullu`uun taate: bineensa darbatee wanni inni darbate namarra buutee ajjeessuu . namni kun hin ajjeefamuu gumaadhatu irra jira . gumaa saphloo bara sadii keessatti gosa isarraa fuudhamtu .

Ajjeechan beekka`aafii danu`uun taate : nama tokko waan nama hin  ajjeefnen dhawee namni sun du`uu . namni kun hin ajjeefamuu gumaa gama  tokkoon ulfaattu`uu tan gama tokkoon saphlo`ooti kenna . sun gaala qaalii bara sadii keessatti gosti isaa kennu`uu .

Sharxiin namni namaa Ajjeese ajjeefamu`uu afuri

1 - Namni beeka`aa nama ajjeese sun nama saalfate tayuu.

2 - Aaqila tayuu.

3 - Abbaa nama ajjeefamee tayuu dhabuu .

4 - Namni ajjeefame nama ajjeesee gad tayuu dhabuu , kufri`iifii gabrumma`aan .

Namni hedduun yoo walii galee nama tokkoo ajjeese . hundi isaanii ni ajjeefaman .

Namni nama isa ajjeesef jecha ajjeefamu yoo humna isaa mure akka isarraa muretti humniti isaa muramti . sharxii namni muri saalfatu`uutin . sharxii aaqila tayu`uuti . sharxii namni  mure abbaa  nama muramee tayuu dhabu`uutin . sharxii namni murame nama muree gad tayuu dhabu`uutin . sharxii humniti lamaan maqaa koph-a`aa keessatti wal gaxxamu`uutin . akka mirga muru mirgi muramu`uu. bitaa muru bitaan. tanaaf jecha mirgi bita'aaf hin muramu maqaa kopha`aatu walin tayinii . odoo maqaa harka tayu`uutin wal gaxxamanuu , ammallee sharxii tokkoon humna lamaanii naafa tayuu dhabu`uutin .

Wanni qaama namarraa humnatti murame, nama murerraa humniti akkasii ni muramti. waan humna lama-an wal qixxeessun mijjaayuf. yoo harka ciqil'e'etti nama-rraa mure . ciqile`etti isarraa murama .

Waan madaa taye keessa madeessun hin mijjaayu yoo tafa nama mogaele hin mogolamuu,horii kenna. waan hanga inni mogole mogoluun nama dhibuuf  jecha . yoo madaa lafee geesse taate malee . yoo mataa nama mogolee lafee  addeesse akkasitti mogolamee  addeeffama . waan wal qixxoossun mijjaayuf jecha .

KUTAA GUMMA`AA

 

Gumaan bakka lamatti qoodama . furdifama`aafii qal`ifamaa . gumaan furdifamaan gaalaa dhibba . kan soddomni gaala bara afur guutii, soddomni gaala bara shanii . afurtamni gaala ulfaa taye .

Gumaan xocheeffamaan qal'ifaan gaala dhibba. kan diiddamni isarraa gaala bara afurii, diiddamni gaala bara shanii, diiddamni gaala dhalaa bara sadiyii. Diiddamni gaala dhiira bara sadiyii .diiddamni gaala dhalaa bara lamaa taye. ma`naan gumaan furdifamu`uu gaalli gosa sadiyirraa fuudamuu . ammoo ma`naan qal`ifamu`uu:  gaalli gosa shanirraa tayuu .

Yoo gaalli dhabame gatii gaala dhibbaatitu kennama . hanga geesse haa geessu . qawlin takka akki jettu : yoo gaalli dhabame warri ziqiyaa diinaara kuma kenna . diinaarri tokko cinaa leeraa injilizirra waa xiqqoon caala . warri meetaa dirhama kum kudha lama kenna , gumaan yoo furdifame warri ziqiyaa dhibba sadiyiifii soddomii sadiyiifii, wahi irratti ida`a. warri meetaa dhibba afur ida`a . haa tayuu yaada duraatitu irra jabaa sun gatii gaalaa hanga geesse haa geessuu kennu`uu .

Gumaan ajjeechaa danu`uu wallaalaa, bakka sadiyitti furdifama . sun yoo harama makaa keessatti ajjeese . yoo nama fira isaa kan fuudhun isarratti haraamii ajjeese . yoo baatii afran  kabajaa qabdu keessatti ajjeese . baatin afran zilqi`daa.zilhijjaa. muharram rajjab. nama baatii afarn kana keessatti danu`utti ajjeefame gumaan isaa ni furdifama .

Gumaan dhalaadhaa cinaa gumaa dhiirati . gumaan yahuudi`ii ammallee gumaan nasaara`aa sadeessaa gumaa islaamati gumaan nama ibidda gabbaruu kan majuusii je`amu , kurneessaa gumaa islaamarraa harka lama

Yoo harka lama namarraa mure gumaa guutuu kenna .miila lamaan funyaan , gurra lamaan , nyaara afran , arraba ,hidhii lamaan dubbatuu dandayuu deemsisuun, argaa deemsisuun , dhageytii deemsisuun. foolee arguu deemsisuun, aylii namarraa deemsisuun, saala dhi-iraa muruun , cidhaan lamaan  muruun , gumaa guutuu wajjabsiisa .

Madaan mata`aa tan gogaa murtee lafee addeessitu ilkeen takkas gaala shan wajjabsiifti. madaan curaa urtee garaa geessu , tan mataa urtee surrii geessu sadeessaa guma`aati wajjabsiifti . madaan lafee cabsitee bakkaa siysitu gaala kudha shan wajjabsiifti . madaan  lafee cabsitu tan bakkaa hin siysine gaala kudhan wajjabsiifti .

Humniti faaydaa hin qabne kan akka harka naafaa , kan akka quba   ida`ama`aa , hukuumaa wajjabsiifti . hukuuman: waan qaadin laalee muru sharxii gumaa humna saniitii gad tayu`uutin fakkeessa`aaf gumaan harka  tokkoo kan fayya`aa gaala shantama duuba horiin harka naafatii kennamu sanii gad tayuu qaba .

KUTAA KAKUU DHIIGA

                                                                                       

Yoo namni tokko abaluutu nama kiyya ajjeese je`ee himate , yoo ragaa itti qabaate tolte , yoon qabaatin yoo asxaan haalaa takkaa asxaan jechaa tan dubbiin isaa dhugaa tayuu beysiftu jiraatte tan akka reeffiti isaa ganda diina isaa keessatti argamu`uu sun asxaa haalatii takkaa joollee, abaluu abalu ajjeesu garre  jettu dhagayu`uu  kun asxaa jechaatii .asxaan lachuu waan wanni inni himatu dhugaa tayuu qalbii namaa keessa buusuu duuba namichi dhiiga  himatu, kan ragaa hin qabne kun akka hgayn`i isaa hin banne hogga shantama kakateetii gumaa haqa godhata . ammoo yoo asxaan haalaa, takkaa jechaa, achi hin jiraatin nama inni himatuutu kakatee ifirraa kuffisa .

Nama lubbuu Rabbiin ajjeesuu haraam godhe ajjeeserratti kaffaaraadhatu jira . kaffaaran gabra mu`mina kan fafa dalaga`arraa isa dhoowwu hin qabne bilisoo-msuu . yoo dhabe baatii lama walitti dhaabee soomanuu .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

kh_rashad2004@hotmail.com